Πέμπτη, 19 Οκτωβρίου 2017

1471, Προίκες και κληρονομιές



   1471 Ταγγέρη


Οι Πορτογάλοι μεγαλώνουν την αυτοκρατορία τους
                                                      [με εδάφη που αρπάζουνε ένα-ένα,

και την Ταγγέρη, την αρχαία των Καρχηδόνιων αποικία 
                                                         [προσθέτουν φέτος "εν έτει 1471".
 

Την πόλη έχτισε ο Σύφαξ, μας λέει η βερβερική μυθολογία,
                                                                            [ο γυιός του Ηρακλή, 
και της θεάς Τίγγηδας*, της συζύγου του ήρωα Ανταίου,                                             *Tingis 
                                                        [που του Ποσειδώνα
ήταν παιδί,
απ' όταν "συνευρέθη" ο μπερμπάντης θαλασσινός θεός, στα νιάτα του,

                                                                                 [με την ίδια ρε φίλε μου τη Γη,
κι αφού μεγάλωσε ο προνομιούχος γόνος,
                                                                     [τον διόρισε να βασιλεύει στη Λιβύη.

Ακόμα κάπου εκεί κοντά, υπάρχει του Δωριέα ήρωα η σπηλιά,
που ως σήμερα τα πούλμαν φτάνουν με τους τουρίστες στη σειρά,
να δουν που κοιμήθηκε ο Ηρακλής, πριν τον πασίγνωστό του άθλο...


Πρόσφατα μάλιστα γυρίστηκε και ταινία για τον κινηματογράφο.


 

     Με τρόπο γλαφυρό διδάσκει κι αυτή η ιστορία,
       πόσο άσκοπη και περιττή είν' μία αιματοχυσία,
       όπως η συγκεκριμένη για την Ταγγέρη εκείνο τον καιρό,
       αφού σε λίγο, από τους νικητές,
                                            [η πόλη, για δώρο"πήγε" σε γαμπρό,
       στον Κάρολο ΙΙ*, και θάλεγα πως πήγε τζάμπα         *H.M. Charles II King of England,                γιατί του την εδώσαν, "πακέτο προίκα"
                                    [με την πριγκίπισα Μπραγκάντζα*.           *Catherine of Braganza

      Με γάμους οικονομικών συμφερόντων
                                               [και με κουμπαριές
       γίνονταν τότε της εξουσίας οι "δουλειές",
       και χώρες ολόκληρες,
                                  [με τους δουλευτές,
       τους αγρότες-είλωτες, ή κάπως έτσι,
       εύκολα δίνανε προικα-πεσκέσι,
       οι άρχοντες οι "γαλαζοαιμ-ά-τοι"...

       Εντύπωση να μη σου κάνει, 
                     [αφού και τώρα οι κουστουμάτοι,
       τα σύνορα....
                       [όποτε θένε αλλάζουν,
       φιμώνοντας φωνές σ' οθόνες,
                         [να μην τους κράζουν....

Σημείωση :

Απ' την Ταγγέρη,
                        [την μυστηριακή αρχαία πόλη,
πολλοί δημιουργοί εμπνεύστηκαν,
                               [και πιότεροι ονειροπόλοι,
όπως οι ζωγράφοι Ματίς* και Ντελακρουά*,                    *Matish, Delacroix,
ο λογοτέχνης φιλόσοφος Μπέκετ,                                        *Beckett, 
          [και άλλοι, με ανεκτίμητη προσφορά, 
σαν τους Ζενέ,* και Τρούμαν Καπότε*                               *Zan Zene, Truman Capote
                             [τους κορυφαίους συγγραφείς, 
ή ακόμα τον σκηνοθέτη Μπερτολούτσι*,                           *Bernardo Bertolucci
                    [που ίσως να τους λέγαμε και "βίπς"...            *VIP, Very Important Person  
τώρα, στην υπερβολή της Νέας μας Εποχής !

___________________________________________________                                      

   1471  Δανία

              Έργο του Bernt Notke, για τη νίκη του Στούρε* στη Μάχη του Μπρούνκεμπεργκ στη Στοκχόλμη.



     Αυτοί οι βόρειοι... οι Βίκινγκς δηλαδή,
        οι Δανοί, οι Σουηδοί κι οι Νορβηγοί,
        μας κάνουν όλους να απορούμε
        καθώς το.... "μαζί δεν κάνουμε,
        και χώρια δεν μπορούμε",
        έχει μια εξαιρετική, μια συνεχή εφαρμογή,
        για αιώνες πάμπολλους εκεί.


       Ενώνονται, έχοντας "κοινό" έναν βασιλιά...
       φαγώνονται... "χωρίζουνε" λίγο μετά,
       και... πάλι μονιάζουν, μα όχι για πολύ ξανά...
       Νά, νέοι πόλεμοι εμφύλιοι στη σειρά.

      Έτσι, όπως τα λέω... και τούτη τη χρονιά,
       η Νορβηγία κι η Δανία κολεγιά,
       έχοντας "κοινό" τον Χριστιανό τον Α' βασιλιά,
       με σφοδρότητα χτυπάνε τη Σουηδία,
       να πάρει ο άνακτας με τη βία,
       τη χώρα και την εξουσία.

       Μα τούσπασε ο τσαμπουκάς,
       καθώς ο Στεν Στούρε,
                               [ο Σουηδός αντιβασιλιάς,
       στη Μάχη του Μπρούνκεμπεργκ στη Στοκχόλμη,
       τον λιάνισε .... κι ο Χριστιανός ο Α'
                                                                [τρέχει ακόμη !





                                      ΙΣΧΥΣ ΜΟΥ Η ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ
                                                                             
Απόγονος του Χριστιανού του Α'
                                   [ήτανε και ο δικός μας,
που αποζημίωση δραχμο-δισεκατομμύρια....
                                               [πήρε απ' το λαό μας..

       "Σε είδα πρόσφατα Κώστα μου στη τιβή,
        γέρο και άρρωστο και σε λυπήθηκα πολύ,
        γιατί το '52 στα "Ανάβρυτα"
                               [ίσως να σ'  είχα συμμαθητή,
        αν δεν με κόβανε, όχι απ' τους βαθμούς,
               [μα προφανώς διότι της πλέμπας ήμουν παιδί...

       Επίσης τον όρκο μου τον φωνακτό δεν τον ξεχνάω,
                      [στο κέντρο "Παλάσκας"* που είχα ορκιστεί,
        πίστη σε σένα, και στο Σύνταγμα,
                                            [και που τον τήρησα ασυζητητί...

       Αλλά, ρε Κώστα μου παρακολουθώντας,
                                           [με αγάπη, τη δική σου διαδρομή,
       καθώς κι οι δύο τον ίδιο χρόνο ήρθαμε στη ζωή,
       ό,τι στο δρόμο σου με πείραξε πολύ,
                                     [λυπάμαι μα πρέπει να τ' αναφέρω,
       και τ' ότι η αλήθεια είν' πικρή,
                                                    [πολύ καλά το ξέρω...

       Δεν θα αναφερθώ καθόλου στο '63,
                                        [σ' εκείνη τη διαμάχη την Ιουλιανή,
       θα θεωρήσω με επιείκεια πως ήσουν ακόμη,
                                           [ένα "εικοσιτετράχρονο" παιδί,
       άσχετο βέβαια αν ο Μωάμεθ Β΄ στα εικοσιένα,
                                            [κατέκτησε όλη τη Βαλκανική,
       ή για εγκλήματα τους καταδικάστηκαν,
                                                [στα είκοσί τους πολλοί Ναζί....

       Βλέπεις σε κάλυψα σ' αυτό γιατί ψωμί κι αλάτι,
                        [που λέει ο λόγος φάγαμε μαζί και σ' αγαπώ,
       αλλά για τ' άλλα που ήσουν ώριμος,
                                         [αν θα τα κρύψω θα εκτεθώ...

      Έτσι χαρτί και καλαμάρι, όλα τα γράφω,
                                  [σ' αυτή την εργασία μου τη μυστήρια,
       κι αρχίζω τότε που έσυρες στα Ευρωπαϊκά τα δικαστήρια,
       αλύπητα ρε κληρούχα τον "ίδιο τον λαό σου".

      Το εξήντα, που πήγα για θητεία,
                               [με όρκισαν πιστό δικό σου,
        και εκ του όρκου είμαι ακόμη δεσμευμένος,
        μα αναρωτιέμαι τώρα, πάλι και πάλι ο καημένος :

                    Είπες πως το τεράστιο κτηματο- σπιτο-παλάτι,
                    δεν στόδιναν γιατί οι αντίπαλοί σου σε είχαν άχτι,
                    μα τα λεφτά τα πήρες από τη σύνταξή μου εμένα,
                    σου τάδωσαν από τα δανεικά,
                                              [αυτοί με τον καμπτόμενο  αυχένα,
                    που πήρανε τα λεφτά παρακαλώντας
                                                               [για να στα δώσουν,
                    κι όπως με άλλα τους κουβαρνταλίκια,
                                                     [στο τέλος να μας κατα-χρεώσουν.....

                    Τα δισεκατομμύρια που διεκδίκησες,
                                                [τα είσπραξες  ...από μπατίρια....
                    και όπως ξανάπα αφού μας πήγες στα δικαστήρια....

                  Μία αγάπη πολύ μυστήρια,
                                                 [είχες για μένανε τον πιστό σου,
                     και για το λαό που ισχύς σου ήτανε....                              
                                                 [όπως το έγραφε ο θυρεός σου..

       Μα εκείνο που με πείραξε πιο πολύ,
        ήταν του παλατιού,
                              [η "άγνωστη" οικοσκευή,
        που έφυγε εν κρυπτώ,
                          [στη ζούλα που λέμε, στα κρυφά...
            
        Έξη κοντέινερ φύγανε, βαριά-βαριά,
        (και φορτωθήκαν σε καράβι στον Πειραιά),
        αγνώστου σε μένα περιεχομένου,
        (του απορούντος φτωχοποιημένου)..

        Μετά καιρό 'μως στις ειδήσεις,
        σε εκ Λονδίνου ανταποκρίσεις
        λέγαν στου Σόθμπις πουλούσαν κάποια,
        αγνώστου προέλευσης,
                                       [πανάκριβα κομμάτια.

Άστα να πάνε "στα κομμάτια"
                                         [και στην ευχή,
εγώ κρατάω εκείνη τη στιγμή,
που απ' του αρματαγωγού την κουπαστή,
άρχων τ' αγήματος με το σπαθί,
σου απηύθυνα ζητωκραυγή,
                          [ως είθισται για χαιρετισμό...

Πρέπει να ομολογήσω εδώ,
πως πλέον στα εβδομηνταοκτώ,
με την Αλτσχάιμερ που κουβαλώ,
κίνδυνο βλέπω ορατό,
       [ναν' παραμύθια ότι κι αν πω,
κάποιο σενάριο φανταστικό,
και είναι φαινόμενο συχνό,
στον ύπνο μου,
          [να 'ρχεται μία στροφή,
του Ελευθερίου* του ποιητή,                                    *Μάνος Ελευθερίου
με του Μαρκόπουλου τη μουσική*                          *Μαλαματένια λόγια
πώς παίζουν στα ζάρια διάφορα,
                                        [οι αργυραμοιβοί....

Από το καμουφλαρισμένο,
                       [γεμάτο φόβο τραγούδι αυτό,
εμπνεύστηκα κι αυτό το φανταστικό μου
                                                             [κατεβατό.
  

          Υστερόγραφο

Οι έφεδροι δεν έχουνε ποτέ,
                         [όπως οι μόνιμοι, σπαθί,
και του Υπάρχου στ' αρματαγωγό
                 [ήταν το μόνο πούχε βρεθεί,
έτσι σε μένα, για τον χαιρετισμό,
Απόδοση τιμών στο ναυτικό με σπαθί και λευκό γάντι. 

                            [του άνακτα, είχε δοθεί..

Άσπρα γάντια δεν υπήρχαν πουθενά,
και είπα προς στιγμήν,
                                [την γλύτωσα παιδιά...

Μούπαν βάλε στο χέρι άσπρη κάλτσα,
δεν την γλυτώνεις, τα κόλπα άστα,
δεν θα φανεί πως είναι κάλτσα από μακριά,
και δε βαριέσαι "τι κάλτσα λευκή,
                                         [και τι γάντια λευκά.



Αυτά συνέβησαν το εξήντα δύο,
που υπηρετούσα στο γκρί το πλοίο,
των τάνκς το αρματαγωγό,
που κουβαλούσαμε να σε χαρώ,           
κρις κράφτ και κόττερα των βασιλέων,
            [από τ' ανάκτορον του Μον ρεπό*...

Θυμάμαι τον ναύκληρο τον χοντρό,
ξεπατωμένο από το φορτο- κουβαλητό,
να απορεί, να λέει : "Ρε ερωτώ,
έτυχα εγώ τιμής μεγάλης,
ή του άνακτα είμαι χαμάλης ? "

Ίσως παραίσθηση,
                         [να ήτανε όλο αυτό,
και όπως ξανάπα,
                   [από Αλτσχάιμερ καλά κρατώ !!
________________________________________________________

συνεχίζεται


* Για τη σειρά των αναρτήσεων ''Ιστορίες της Ιστορίας''
συνεργάστηκαν οι Π. Ματαράγκας και Κ. Ραπακούλια
_________________________________


* Μάχη του Μπρούνκεμπεργκ, Στοκχόλμη, ο αντιβασιλέας της Σουηδίας, Στεν Στούρε ο Πρεσβύτερος, με τη βοήθεια αγροτών και μεταλλωρύχων, αποκρούει την επίθεση του βασιλιά Χριστιανού Α' της Δανίας.

 * Χριστιανός Α΄ της Δανίας, Η Σουηδία εξέλεξε στις 20 Ιουνίου 1448 τον Κάρολο Η΄ ως Βασιλιά της. Η Νορβηγία βρέθηκε τότε στο δίλημμα της επιλογής μεταξύ μιας ένωσης με τη Σουηδία ή τη Δανία, ή με την εκλογή ξεχωριστού Βασιλιά. Η τελευταία επιλογή γρήγορα απορρίφθηκε, και μια διαμάχη εξουσίας ακολούθησε ανάμεσα στους υποστηρικτές του Χριστιανού της Δανίας και του Καρόλου της Σουηδίας. Το νορβηγικό βασιλικό συμβούλιο ήταν επίσης διχασμένο. 
- Τον Φεβρουάριο του 1449 ένα μέρος του συμβουλίου τάχθηκε υπέρ του Καρόλου, όμως στις 15 Ιουνίου του ίδιου έτους μια διαφορετική ομάδα του συμβουλίου υπέβαλε την υποτέλειά της στον Χριστιανό. 
- Στις 20 Νοεμβρίου ο Κάρολος στέφθηκε Βασιλιάς της Νορβηγίας στο Τρόντχαϊμ. Ωστόσο, η σουηδική αριστοκρατία πήρε μέτρα για να αποφευχθεί ο πόλεμος με τη Δανία. 
- Τον Ιούνιο του 1450 το σουηδικό βασιλικό συμβούλιο ανάγκασε τον Κάρολο να αποκηρύξει την αξίωσή του για τη Νορβηγία υπέρ του Χριστιανού. 
- Το καλοκαίρι του 1450 ο Χριστιανός έφθασε στη Νορβηγία, με συνοδεία μεγάλου στόλου, και στις 2 Αυγούστου στέφθηκε Βασιλιάς της Νορβηγίας στο Τρόντχαϊμ. 
- Στις 29 Αυγούστου υπεγράφη μια συνθήκη ένωσης της Δανίας και της Νορβηγίας στο Μπέργκεν. Η συνθήκη όριζε ότι η Δανία και η Νορβηγία θα είχαν τον ίδιο Βασιλιά στο διηνεκές.
 

Ο Χριστιανός το 1457 εξελέγει Βασιλιάς και της Σουηδίας, στη θέση του Καρόλου, αναβιώνοντας έτσι εκ νέου την Ένωση του Κάλμαρ. Ωστόσο η Σουηδία παραμένει ασταθής και διχασμένη από φατρίες... και η βασιλεία του τελειώνει το 1464... Ανακαλείται πάλι ο αντιπαθής Κάρολος για Βασιλιάς της Σουηδίας αλλά πολύ γρήγορα θα σταλεί για δεύτερη φορά στην εξορία, απ' όπου θα ξαναανακληθεί και πάλι για την τρίτης θητείας του ως Βασιλιάς, αλλά θα πεθάνει κατά τη διάρκεια της.
Η τελική προσπάθεια του Χριστιανού να ανακτήσει τη Σουηδία, τον Οκτώβριο του 1471, κατέληξε σε μαζική στρατιωτική αποτυχία του έξω από τη Στοκχόλμη. Ο Χριστιανός διατήρησε τη διεκδίκησή του έναντι της Σουηδίας μέχρι το θάνατό του το 1481 στις 21 Μαΐου, στην Κοπεγχάγη, σε ηλικία 55 ετών.
Ενταφιάστηκε στον Καθεδρικό Ναό του Ροσκίλντε. 
Οι απόγονοι του Χριστιανού παραμένουν ακόμα και σήμερα στην εξουσία της Δανίας, ενώ κατείχαν τον έλεγχο της Νορβηγίας μέχρι το 1814, και ξανά από το 1905 έως σήμερα.


* Μον Ρεπό: Ξεκίνησε να κτίζεται το 1828 κατά τα πρότυπα του νεοκλασικισμού, με σχέδια και επίβλεψη του Άγγλου αρχιτέκτονα σερ Γεωργίου Ουίτμορ (Sir George Whitmore), ο οποίος ήταν ο αρχιτέκτονας των ανακτόρων των αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου στην μεγάλη πλατεία της Κέρκυρας, την Σπιανάδα, καθώς και του πολικού μηχανικού J. Harper. Παραδόθηκε το 1831.  
Βρίσκεται στην περιοχή Κανόνι, στην έκταση όπου σύμφωνα με τον Θουκυδίδη τοποθετούνταν η Παλαιόπολη. Έχει συνολική έκταση 258 στρέμματα και καλύπτεται από πλούσια βλάστηση.  
 Για το χατίρι της αγαπημένης του, πανέμορφης Νίνας Παλατιανού, που ονειρευόταν να ζήσει σε ένα μικρό παλάτι στην εξοχή, ο sir Frederick , ο Άγγλος Αρμοστής της Κέρκυρας Frederic Adam, έπεισε τη Γερουσία να παραχωρήσει το κτήμα του Αγίου Παντελεήμονα για θερινή κατοικία των Αρμοστών. Το 1832 όμως που διορίζεται Κυβερνήτης των Ινδιών, ο λόρδος Adam φεύγει μαζί με τη Νίνα και με τη θετή τους κόρη, τη λογία Μαργαρίτα Albana Μηνιάτη.

Το 1833 μεταφέρθηκε στην Έπαυλη η Σχολή Καλών Τεχνών με διευθυντή τον Κερκυραίο γλύπτη Παύλο Προσαλέντη και το 1834 στο αγρόκτημα της έπαυλης λειτούργησαν δημόσιοι κήποι. Το 1840 επί αρμοστείας του λόρδου Howard Duglas μεταφέρθηκε εκεί το Ιεροσπουδαστήριο, όπου και έμεινε δύο χρόνια. 



Μετά την προσχώρηση των Επτανήσων στην Ελλάδα το1864, παραδόθηκε στον βασιλιά Γεώργιο τον Α', ο οποίος το ονόμασε Mon Repos. Έκτοτε χρησιμοποιήθηκε από τη βασιλική οικογένεια μέχρι την εκθρόνισή της.

Η απόλαυση των Ελλήνων εστεμμένων θα διακοπεί κατά το διάστημα του πολέμου και της κατοχής της Ελλάδας από τους Γερμανοϊταλούς και το παλάτι του Μον Ρεπό θα χρησιμοποιεί ο Ιταλός πολιτικός διοικητής των Ιονίων νήσων, Piero Parini σαν θερινή κατοικία. Με την απελευθέρωση οι Ελληνες βασιλείς θα χρησιμοποιούν και πάλι το παλάτι και το κτήμα σαν θερινή κατοικία μέχρι το 1967 που θα εκδιωχθούν από την Ελλάδα. 


Ο τέως το διεκδικεί για δικό του. 
Το 1974 με τη μεταπολίτευση το παλάτι αλλά και το κτήμα θα δοθούν στο Δήμο της Κέρκυρας, αλλά τότε θα αρχίσει μια νέα περιπέτεια καθώς ο Κωνσταντίνος Γλίξμπουργκ θα τα διεκδικήσει σαν δική του προσωπική περιουσία. Αυτή η δικαστική διαμάχη θα διαρκέσει μέχρι το 1991 οπότε η ελληνική δικαιοσύνη θα αποφασίσει ότι το Μον Ρεπό ανήκει στον λαό της Κέρκυρας.

Οι αρχαιότητες του Μον Ρεπό 
Στο κτήμα του Μον Ρεπό, εκτός από το παλάτι, βρίσκονται και τα ερείπια σημαντικών αρχαιοτήτων. Η περιοχή αυτή, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα αποτελούσε το κέντρο της Παλαιόπολης. Η αρχαία πόλη εκτείνονταν από την περιοχή του Ανεμόμυλου ως το Κανόνι και περιλάμβανε δύο λιμάνια. Το λιμάνι του Αλκίνοου και το Υλλαϊκό λιμάνι.
Οι σημαντικότερες αρχαιότητες της Παλαιόπολης που μπορεί να δει ο επισκέπτης είναι: τα ερείπια της πεντάκλιτης βασιλικής της Αγίας Κέρκυρας, που χρονολογούνται από τις αρχές του 5ου αιώνα και λέγεται ότι οικοδομήθηκε πάνω στα θεμέλια του ρωμαϊκού ωδείου. 

Στην είσοδο σώζονται οι δυο ραβδωτές κολόνες Κορινθιακού ρυθμού. Παρ' όλες τις καταστροφές που υπέστη ο ναός στο ρου της ιστορίας, σώζονται αρκετά μέρη του και κυρίως πολλά γλυπτά και τα ψηφιδωτά δάπεδα.

Στην περιοχή της Παλαιόπολης βρίσκεται και ο καλύτερα σωζόμενος αρχαίος ναός της Κέρκυρας. Είναι ένας μικρός δωρικός ναός που χρονολογείται από τον 6ο π.Χ. αιώνα και αποτελείται από 11 μονόλιθους κίονες. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο ναός αυτός ήταν αφιερωμένος στον Ποσειδώνα. 


Οι αρχαιολόγοι όμως, πιστεύουν ότι ήταν αφιερωμένος στον Ασκληπιό ή στον Απόλλωνα.
Ο μεγαλύτερος ναός της αρχαίας Κέρκυρας, όπως φαίνεται από τα ερείπιά του ήταν αυτός της Ηρας που βρίσκεται στα δεξιά του ανακτόρου. Δυστυχώς όμως έχει υποστεί μεγάλες φθορές.



   Το Μον Ρεπό





 




1470, "Το Νεγρεπόντε πρέπει να κρατηθεί με κάθε κόστος !"


   1470   Δημοκρατία της Βενετίας



"Είδα τον Tούρκικο στόλο! Απίστευτο, η θάλασσα έγινε ένα δάσος 
από κατάρτια, κάπου στα τετρακόσια πλοία. Θα είναι η καταστροφή 
του χριστιανισμού, αν ο Θεός δεν μας βοηθήσει. Το Νεγροπόντε 
είναι 
η ασπίδα και η βάση της πολιτείας μας στην ανατολή... 
Πρέπει να κρατηθεί με κάθε κόστος" Αρχιναυάρχος Jacopo Loredan 
Διοιηκητής Geronimo Long 

"Με τους Βενετούς ηττημένους οι Τούρκοι θα είναι κυρίαρχοι 
των θαλασσών, όπως είναι στη στεριά" Καρδινάλιος Βησσαρίων, 
εκπρόσωπος Πάπα Παύλου Β΄

Στην γέφυρα χαζεύαμε, μαζί με άλλους,  
                                                                [σαν τα μικρά παιδιά,
τη θεά Σελήνη* στην Χαλκίδα,
                 [τον μαγνήτη που πότε ελεύθερα άφηνε τα νερά,
ενώ σε 6 ώρες με την έλξη του,
                                [πάλι από τον ουρανό θα τράβαγε σιμά,
και συμφωνώντας, εκστασιασμένοι λέγαμε,
                                           ["...μα τί παράξενος αυτός τόπος" !


Τη φράση αυτή ακούει και κοντοστέκεται ένας ντόπιος,
σε κείνη την εκδρομή που 'χαμε πάει το εξήντα*.                               *1960

Καθηγητής Ιστορίας στο Γυμνάσιο ήτανε τότε,
                                         [στο έβγα δεκαετίας του πενήντα...
 και με κέφι άρχισε να ιστορεί το τι συνέβη,
                                           [το χίλια τετρακόσια εβδομήντα...                *1470

                «Ακούστε παιδιά μου",
                                   [ξεκινάει ο δάσκαλος ο Χαλκιδαίος,   
               "ο κάθε Έλληνας... μα και ο κάθε Αθηναίος,
               έχει κολλήσει... μόνο σ' ένα έχει σταθεί,
                                            [στην Άλωση από τον Πορθητή*,                    *Β΄ Μωάμεθ
               τότε της Πόλης,
                                       [όμως την εικόνα έχει μισή...

               με κάποια λύπη συνέχισε,                        
                                                      [και μ' αγανάκτηση μπορεί.

              «Αυτές οι πέτρες που πατήσατε,
                                                          [στην προκυμαία,
               που τώρα έχει αυτή την όψη την "ωραία",
               είναι αποκομμένες από τη καστροπολιτεία των Βενετών,                                  
               και αιματοβαμμένες από το αίμα των Χριστιανών,
               του τρανού Νεγρεπόντε
                                [που σφάχτηκε από μαχαίρια Οθωμανών....

        





»Απορίας είναι άξιον, το πώς,
                      [εκείνο το κάστρο, το ιστορικό,
που για την υπεράσπισή του,
                [χύθηκε κι άφθονο αίμα Ελληνικό,
"κάποιο" του 1890 συμφέρον πολιτικό,
το κατεδάφισε, "γιατί του 'κρυβε λέει....
                                 [του λιμανιού τη θέα" (!),
και τις "πέτρες του" πούλαγε... 
             [2,70 δραχμές το κυβικό των ημετέρων η παρέα.


               "Πράξη Βανδάλων" τότε είχε χαρακτηρίσει
                                                  [ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄την κατεδάφιση,     
                έψαξα μα δεν βρήκα λεπτομέρειες,
                                    [παρά του χρόνου την ενδελεχή αναψηλάφηση».

Από τους σταυροφόρους,
              [την διήγησή του ο δάσκαλος είχε αρχίσει,      
από τότε που ήρθαν απ' τη Δύση, 
                                          [και είχαν καταλεηλατήσει,
περαστικοί, τάχα μου, τους Χριστιανούς,
                                          ["εν Κωνσταντινουπόλει",
μοιράζοντας σε κομμάτια,
                                          [την αυτοκρατορία όλη...


             «Οι Σταυροφόροι Ενετοί,
                                 [του λέοντος πήραν την μερίδα,
             τα καλύτερα πόστα πιάσανε,
                                            [βεβαίως και τη Χαλκίδα*,
             όπου και στήνουν το ισχυρότερο,
                                           [στην περιοχή μας οχυρό,
             άπαρτο νάναι, όπως με περηφάνια ισχυρίζονταν,
                                                                      [από τον κάθε εχθρό...



      »Φαίνεται υπερβολικό,
                                   [μα τον διπλό στρατό
φέραν οι Αγαρηνοί*, απ' όσον είχανε
                                  [σαν πήρανε τη Πόλη,
 γνωρίζοντας κι αυτοί,
                   [όπως και οι εχθροί τους όλοι,
ότι το κάστρο που οι Ενετοί ΄χαν κτήσει,
ο όποιος επίδοξος πορθητής,
                               [για να το κατακτήσει,
δεν θάπρεπε απλά να είναι μόνο ισχυρός,
αλλά στη θέα του στρατού του,
                     [όλους να πιάνει πανικός !

»Σαν φτάνουν λοιπόν κατά χιλιάδες,
             [μπρος στη Χαλκίδα οι Οθωμανοί,
ταράκουλο παθαίνουν, μόλις τους βλέπουν
                        [απ' τις επάλξεις οι Βενετοί,
το ίδιο δε παθαίνουν κι σκληροί
                                           [πεντακόσιοι (500) Δαλματοί,
όπως και οι επτακόσιοι (700) γενναίοι,
Κρήτες μισθοφόροι* που πολεμήσανε εκεί.                       *stradioti
                                                       
              »Βρισιές, κατάρες και απειλές εκτόξευαν,            
                                        [απ' τα ψηλά του κάστρου τείχη,
              μα σύντομα κατάλαβαν καλά,
                                                 [ότι δεν θάχαν καμία τύχη,
              σαν άρχισε το Τούρκικο πυροβολικό,
              τον φοβερό εκείνο και ασταμάτητο,
                                                      [κανονιοβολισμό,
              με τις εφιαλτικές...
                            [τις σαρανταπεντάκιλες τις μπάλλες ,
              που τρύπες άνοιγαν συνέχεια πολύ μεγάλες,                                               
              και γκρεμίζονταν...
                          [τ' ανίσχυρα μπρος στα κανόνια, τείχη, 
              που σκόρπιζαν... πέτρες... πύργους... 
                                                              [θάνατο και φρίκη,
              αφού η τεχνολογία είχε,
                                           [προ πολλού βέβαια νικήσει.

              Τους δε Ενετούς κάπως αργά,
                                                [εκπλήξει και... ξυπνήσει,
              που πόνταραν κυρίως στις μάχες σώμα με σώμα
                                                                 [με τα ιπποτικά σπαθιά,
              στου κάθε μάχιμου την ορμή και την "ανδρεία",
                                                  [όπως βασίζονταν στα χρόνια παλιά.

Όμως παρ΄ όλα αυτά,
                          [συνέχισαν να αμύνονται ηρωικά,
και δυό βδομάδες, με νύχια και δόντια
                                 [βάστηξαν και βαστούν καλά,
αλλά το ότι θα τόχαναν τελικά το οχυρό,
ήταν πια χωρίς καμιά, 
                                   [αμφιβολία φανερό...
Bandiera Veneto

»Ξάφνου.... αναθαρρούν με το απρόσμενο,
                     [εκείνο το δώρο απ' τον ουρανό !

»Με του Άγιου Μάρκου το λιοντάρι, σημαίες
και φλάμπουρα του Δόγη της Βενετίας,
                                    [να ανεμίζουν με καμάρι,
σε κάθε κατάρτι της Ενετικής αρμάδας
                                       [φάνηκαν από μακριά.
Σε αλαλαγμούς... σαν ένας άνθρωπος 
                              [ξεσπάνε άπαντες από χαρά,
οι χωρίς ελπίδα μέχρι τότε πολιορκημένοι,
                                    [και σφίγγουνε στις παλάμες τα σπαθιά....


              »Κι ακούστε πως ο γενναίος Αντζολέλλο*,                     *Τζοβάν Μαρία Αντζολέλλο
                                           [σκλαβωθείς αργότερα, περιγράφει:          

              [Ανάψαμε δάδες και τη σημαία του Αγίου Μάρκου,
                                                          [από την πιο ψηλή την άκρη,
               σηκώσαμε για να την δει ο ναύαρχος,
                                         [και την κατεβάσαμε επανειλημμένως,
               αλλά ο στόλος δε χαμπάριαζε,
                                  [σινιάλο δεν έδινε ο ναύαρχος* ο ευλογημένος.       *Νικολό ντα Κανάλε

              Στο τέλος φτιάξαμε έναν εσταυρωμένο,
                                                     [σε μέγεθος πάρα πολύ μεγάλο,
              για να δει ο ξεύτιλος ο κιοτεμένος πως έπεφτε το κάστρο,
                                                                                  [και δεν αντέχαμε άλλο,


              μ' αλλοίμονο... θα βουβαθούν 
                                     [οι μελλοθάνατοι του Νεγρεπόντε απογοητευμένοι,
              καθώς πέρα στη θάλασσα, με φρίκη βλέπουν τον στόλο να ξεμακραίνει.

              «Την κοπανάει ο ναύαρχος...»,
                                         ειρονομούν και βρίζουν εξαγριωμένοι...]

»Όντως, απρόσμενη μεταβολή κάνει ο στόλος...
                                          [που κι οι Οθωμανοί κοιτούν απορημένοι.
ενώ να υποχωρήσουν 
ετοιμάζονταν...
               [από την επιβλητική εικόνα του Βενετικού στόλου κιοτεμένοι !
Κάποιοι απελπισμένοι δίνουν ελπίδες...
                                          [λες νάταν μήπως για επίθεση κάποιος ελιγμός ?


Όταν όμως του Αγίου Μάρκου οι σημαίες χαθήκανε για πάντα στον ορίζοντα...
                                                                        ["έν τή πόλει ήρχισεν κλαυθμός και οδυρμός".
 

»Και πώς ο ναύαρχος,
                       [με τα 25 πλοία μόνο, να μην κιοτέψει
σαν βλέπει αγκυροβολημένα, και στο λιμάνι να έχουν δέσει,

εκατό κανονιοφόρες, τριήρεις λεπτο-γαλέρες*,
                                                     [και τέσσερις με βαρέα πυροβόλα,
που με τους 300 κωπηλάτες τους, 

                       [περνούσαν σε ταχύτητα της εποχής τα πλοία όλα...

Άσε από φούστες* και παλαντάριες*,

                                              [που ο αριθμός τους δεν μετριόνταν...
κι "όλος" αυτός ο στόλος, εναντίον τους να κινηθεί,
                                                                 [πυρετωδώς ετοιμαζόταν ?

                      »Προδοτική θεωρήθηκε του ναύαρχου η δειλία,
                      κι ότι ντρόπιασε τη Μεγάλη Ενετική Δημοκρατία,
                      που είχε σαν αποτέλεσμα να χάσει,
                                                [από τους Αγαρηνούς την αποικία.

                     »Για να αποκαθάρουν την ιστορία τους,
                                                                  [από αυτή τη προσβολή,
                     αργότερα από το δικαστήριο της Βενετίας,
                                                             [ο ναύαρχος θα τιμωρηθεί,
                     (απ' το συμβούλιο των δέκα*, στην ουσία
                                                                           [θα καταδικαστεί),
                     κι απ' τη Γαληνοτάτη, κακήν κακώς
                                                                [για πάντα θα εξοριστεί)..

                                           ____________           

»Ένα πλοίο μόνο, με καπετάνιο
                       [τον τολμηρό Αντόνιο Οτομπόν*                           *Antonio Ottobon
διέσπασε τον "σφιχτό κλοιό των Οθωμανών,
και ναυμαχώντας ηρωικά,

         [το πετυχαίνει να ενισχύσει το λιμάνι,
μα ένα και μόνο πλοίο, τι να σου κάνει (!),

και πως να αλλάξει,
                   [την μοίρα των αμυνομένων,

των ήδη απ' όλους πλέον ξεγραμμένων ?



Ο Σουλτάνος έβραζε από θυμό,

που ακόμα δεν έχουν παραδοθεί,

και νέο σχέδιο, δολοφονικό,
                           [βάζει σ' εφαρμογή,
βλέποντας τους σωρούς
          [των σκοτωμένων του στρατιωτών,
δεύτερο τείχος τώρα νάναι προ των τειχών.

Πιότερο απ' όλα όμως τον πείραζε ο χλευασμός 
                                 [και η βροχή"μπινελικιών",
που ρίχνουνε οι πολιορκημένοι  προς αυτόν,
όπου τον κάνει να ωρύεται,
                           [και να χτυπιέται σαν τρελός,
"από την τρύπα σας, να λέει,
                                          [κανένας χριστιανός
κεφάλι νάχει πάνω στους ώμους του δεν θα βγει..."

Κι αφρίζοντας δίνει, τη βάρβαρη,
                          [την εγκληματική εκείνη διαταγή....

          "Όλο τον κόσμο μαζέψτε πέρα ως την Κύμη,
                                         [νάρθει εμπρός στα τείχη και να σφαγεί".

»Αντίθετο όμως αποτέλεσμα έφερε...
                    [κι έκανε το πείσμα των αμεινόμενων να ατσαλωθεί.

Αλλά.... κάποιοι Δαλματοί ρουφιάνοι

                                                 [είχαν προδώσει,
τ' αδύνατα σημεία του κάστρου 
                                     
                                       [με λεπτομέρειες είχανε δώσει,

όπως και πληροφορίες για το στρατό,
                                       [στον ίδιο τον Σουλτάνο...


Που τώρα... "το κάστρο θα πάρει" με το υποδειχθέν,
                                                       [απ' τους προδότες πλάνο.


Οι Χριστιανοί με αυτοθυσία αμύνονται,
                                [πολεμούν σαν τα λιοντάρια,
και "πέφτουν" με το σπαθί στο χέρι,
                        [πάνω στα τείχη σαν παλικάρια...


Κάθε ένας κάνει για δέκα...

                           [όλοι, ιππότες και σταυροφόροι
όπως και οι Κρήτες οι "Στρατιότι"*
                                   [μα, και οι άλλοι μισθοφόροι...

»Έπεσε τελικώς μαχόμενη του κάστρου η πόλη,
αφού ηρωικά αντιστάθηκαν
                                [οι υπερασπιστές της όλοι,
όταν μπουκάραν απ' τις δύο πύλες,
                              [Τζουντέκα και Μπουργκιάνα*                     *Giudecca και Burchiana
διψασμένοι για λεηλασία οι Οθωμανοί,
                                      [κι έχανε το παιδί τη μάνα...

              Ο Σουλτάνος έχει διατάξει 
                                   ["... ούτε έναν θέλω ζωντανό
              να δω μπροστά μου,
                               [Έλληνα σύμμαχό τους, ή Ενετό,
               κάψτε... σκοτώστε... και γι αυτό,
               θα ανταμειφτείτε και εννοώ,
               για μέρες τρεις θα κάνετε πλιάτσικο
                                                       [και θα αρπάτε,
               ότι γουστάρετε κι όσα μπορείτε,
                                                        [να κουβαλάτε."


»Είχε θυμό πρωτοφανή,
                             [μιά ανεξήγητα περίεργη μανία,
και κάπου διάβασα:

                    [ "Δια τας Σταυροφορίας τάς έν Ασία"
πίστευε ότι ήταν ο μέγας τιμωρός και εκδικητής,
και δεν αναφέρεται πουθενά,
                   [πόσο βολεύτηκε ο Μωάμεθ Β΄ ο πορθητής,
με κείνη των Ευρωπαίων,
                      [του 1204 κατά ομοθρήσκων Σταυροφορία,
που διέλυσαν, καταλήστεψαν, και αδυνάτισαν,
                 [την ενδοξότερη και μακροβιότερη αυτοκρατορία...


Χωρίς να κοκκινίζουν δε, την έχουν άπαντες για έμβλημά τους,
με τους "αετούς της", να βλέπεις ως σήμερα στη τιβή,
                                                                [μες τα κοινοβούλιά τους,
αφού επήρανε με θράσος και βέβαια με τον τσαμπουκά τους,
το όνομα (άκουσον άκουσον),
"
Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
της Γερμανίας" στην αρχή,
                                          [αλλά μετά αφαίρεσαν το "Γερμανία"
και ενωθήκαν οι περισσότεροι Ευρωπαίοι...
                             ["καλή ώρα μας" υπό Γερμανική κηδεμονία!
                                                         
Άσχετο αν οι Ρωμαίοι δεν κατάφεραν ποτέ 
να εδραιωθούν εκεί,
                                                                     [υποτάσσοντας τους Γερμανούς
και πολεμήθηκαν με πάθος και μανία πάντοτε απ' αυτούς.

                  Μόλις το 1806 την "φω" αυτή αυτοκρατορία,
                                                            [την διέλυσε ο Μέγας Ναπολέων,
                  πριν τον κατασπαράξει αργότερα κι αυτόν,
                             [ο στρατηγός Γουέλινγκτον* και ο Βρετανικός ο Λέων...

Όμως είχαμε μείνει στου Σουλτάνου τη διαταγο-προτροπή,
πως ζωντανό κανένα απ' τους εχθρούς του,
                                                                        [δεν ήθελε να δεί,
κι άλλο που δεν ήθελαν οι πλιατσικολόγοι βάρβαροι δηλαδή.


Σκότωναν αθώα παιδιά.... μπρος τους γονείς τους σαν σφαχτά,
ή αλλού... γονείς τους άγρια σφάγιαζαν μπρος στα παιδιά.

Σκηνές γεμάτες τρόμο και αίμα....
                                     [πού να κρυφτούν ?   δεν είχαν πουθενά...

Πρέπει να έχεις αντοχή να τα σκαλίσεις,

                                                       και να τα περιγράψεις όλα αυτά !

Άνθρωποι και ότι πολύτιμο είχαν... εξαφανίστηκαν,
                                                                        [τίποτα δεν έμεινε όρθιο,

και τους διασωθέντες τυχερούς  (?) Έλληνες δε,

               [στο παζάρι της Κωνσταντινούπολης πούλαγαν όσο-όσο..


                                          ΕΠΙΛΟΓΟΣ


»Πέρασε πολύς καιρός και ξάφνου πριν κάποια Ανατολή,

                                                       [κατά πως λέγαν Βυζαντινοί στον  όρθρο,
καράβι που είχε πλώρη προς Βενετιά,
                                                 [προς τον Χριστιανικό Πουνέντε*,                      *Δύση
φάνηκε στον ορίζοντα κι είχε στ' αμπάρι,

                                         [Βενετσιάνες μανάδες με παιδιά, γύρω στις δεκαπέντε...


Ήταν οι μόνοι Ενετοί, απ' τη μεγάλη της Χαλκίδας τη σφαγή,
                                                                                         [όπου σωθήκαν,
ενώ οι υπόλοιποι συμπατριώτες τους από τους Τούρκους,
                                                                               [κατακρεουργηθήκαν.


Πώς οι γυναίκες τα καταφέραν... έψαξα μάταια να βρω, 
                                                                 [πάλι και πάλι.....    τόβαλα άχτι.

Βρήκα μονάχα ότι :

       "ουδέποτε περί του τρόπου διασώσεως των,
                                                                                  [κάτι εγράφη,
        και ουδεμία ερμηνεία του γεγονότος,
                                                      [στα Ενετικά αρχεία υπάρχει !" 


______________________________________________



Ξεκινήστε το έργο από την αρχή πατώντας εδώ


* Για τη σειρά των αναρτήσεων ''Ιστορίες της Ιστορίας''
συνεργάστηκαν οι Π. Ματαράγκας και Κ. Ραπακούλια
__________________________________



* Νεγρεπόντε ή Νεγροπόντε, Negroponte (μαύρη γέφυρα) από το χρώμα της ξύλινης γέφυρας πού κατασκεύασαν στη Χαλκίδα και η οποία ένωνε το νησί με τη Στερεά Ελλάδα και έχει χρησιμοποιηθεί από τους Ενετούς και τους Φράγκους κατά τη Φραγκοκρατία για: την Εύβοια την πόλη της Χαλκίδας το Βασίλειο του Νεγρεπόντε

* Χαλκίδα, Στις 12 Ιουλίου του 1470 η ενετοκρατούμενη τότε Χαλκίδα, περνάει στα χέρια των Οθωμανών. Η μάχη μεταξύ Ενετών και Οθωμανών υπήρξε αρκετά σκληρή, σύμφωνα με μαρτυρίες ιστορικών και μελετητών, καθώς οι Τούρκοι επέδειξαν ιδιαίτερο μένος τόσο εναντίον των Ενετών όσο και των Χαλκιδέων.
Από το 1204 έως και το 1470 η Χαλκίδα βρισκόταν υπό ενετική διοίκηση με την ονομασία Νεγρεπόντε.


Στις 15 Ιουνίου του 1470 ο Τούρκικος στόλος μπήκε ανενόχλητος στον Ευβοϊκό. Ο επικεφαλής του Ενετικού στόλου Νικόλο ντα Κανάλ που είχε στη διάθεση του 36 γαλέρες και 6 φορτηγίδες δεν θέλησε να ρισκάρει την εμπλοκή σε ναυμαχία με 300 (450 κατά άλλες πηγές) πλοία του Τούρκικου στόλου μεταξύ των οποίων 108 μεγάλες γαλέρες. Αντί αυτού αποσύρθηκε στο ακρωτήρι Μανδήλι στην Κάρυστο.
Περισσότεροι από 70.000 Τούρκοι στρατιώτες έφτασαν στην Εύβοια με τα πλοία του Μαχμούτ Πασά ενώ ο σουλτάνος λέγεται ότι έφερε άλλες 120.000 στρατό μέσω της ξηράς φτάνοντας στο σύνολο τον αριθμό των 200.000 περίπου στρατιωτών (περισσοτέρων σε αριθμό από αυτούς πού διέθεσε στα 1453 για να αλώσει τη Πόλη - εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι σε άλλες πηγές το μέγεθος του Οθωμανικού στρατού - με δόση υπερβολής προφανώς - αναφέρεται σε 300.000 άνδρες. Ο ίδιος ο Μωάμεθ παρακολουθούσε τα στρατεύματα του από τον λόφο της βοιωτικής ακτή.

Ο Fiorio di Nardone υπέδειξε στους Τούρκους το πιο αδύναμο σημείο στα τείχη.

Η τελευταία επίθεση εκδηλώθηκε τη νύχτα της 11ης προς 12ης Ιουλίου και είναι η πιο βίαια από όλες. Όλη η πόλη πήρε μέρος στην μάχη. Γέροι άντρες, γυναίκες και παιδιά πήραν τα όπλα.
Σοροί από σκοτωμένες γυναίκες βρέθηκαν αργότερα ανάμεσα στις απώλειες των ηττημένων. Η μάχη συνεχιζόταν για 5 ώρες, και όταν οι γενίτσαροι κατάφεραν να μπουν από δύο διαφορετικές πύλες της πόλης (Giudecca και Burchiana) σε κάθε τους βήμα δημιουργούσαν ποτάμια αίματος.

Οι Τούρκοι πολεμιστές χύνονται στην πόλη και ακολουθεί κυνηγητό στους δρόμους, ταπεινώσεις, βιασμοί και μαζικές σφαγές. στις οποίες πρωτοστατεί προσωπικά ο Μωάμεθ. Ο ίδιος μάλιστα διατάσσει να του φέρουν μπροστά του όλα τα αγόρια ηλικίας 10 χρονών τα οποία σφάζονται στο σύνολό τους.
Ο Μωάμεθ κατέλαβε τη Χαλκίδα έκαψε τη γέφυρα του Νεγροπόντε, κατέσφαξε το πληθυσμό της όπου δεν έμεινε ούτε δείγμα Ενετού, έδωσε στους στρατιώτες του όλα τα ανήλικα αγοράκια και τις κοπελίτσες στα χαρέμια των αξιωματικών του.
 Από τον Ελληνικό πληθυσμό όσοι γλύτωσαν των σφαγών οδηγήθηκαν σκλάβοι στα τούρκικα παζάρια της Κωνσταντινούπολης.

*Αγαρηνοί, Έτσι ονομάστηκαν αρχικά από τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς του Βυζαντίου οι Άραβες μωαμεθανοί. Κατά την Αγία Γραφή κατάγονταν από την Άγαρ, μια δούλα του Αβραάμ και μητέρα του Ισμαήλ, που, κατά την παράδοση, ήταν πρόγονος των Ισμαηλιτών Αράβων. Όταν οι υπόδουλοι Έλληνες ήθελαν να εκδηλώσουν πιο ζωηρά το μίσος τους προς τους Τούρκους και τους ονόμαζαν Αγαρηνούς.


* Το Συμβούλιο των Δέκα, είχε αρχικά την αρμοδιότητα της διατήρησης της ασφάλειας της Δημοκρατίας και την προστασία της κυβέρνησης από τις εξεγέρσεις και τον χρηματισμό και την διαφθορά. Ωστόσο, το μικρό του μέγεθος και η ικανότητά του να παίρνει σε σύντομο χρονικό διάστημα αποφάσεις το οδήγησε στο να έχει αυξημένες αρμοδιότητες, με αποτέλεσμα έως το 1457 να έχει σχεδόν τον πλήρη έλεγχο επί του συνόλου των κυβερνητικών υποθέσεων.

Το Συμβούλιο από καταβολής αποτελούνταν από δέκα μέλη, τα οποία εκλέγονταν για θητεία μονοετούς διάρκειας από το Μεγάλο Συμβούλιο. 

Τα μέλη του Συμβουλίου δεν μπορούσαν να εκλεγούν για δύο συνεχόμενες θητείες, ούτε ήταν δυνατό να εκλεγούν ταυτόχρονα δύο μέλη ίδιας οικογένειας.
Την ηγεσία του Συμβουλίου είχαν τρεις Capi, οι οποίοι εκλέγονταν μεταξύ των δέκα μελών για θητεία μονομηνούς διάρκειας. Στη διάρκεια του μηνός κατά τον οποίο υπηρετούσαν, ήταν έγκλειστοι στο Παλάτι των Δόγηδων ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο διαφθοράς και χρηματισμού τους.

* Stratioti, ονομάστηκαν ένοπλα και έφιππα μισθοφορικά σώματα προερχόμενα από περιοχές των Βαλκανίων, τα οποία παρείχαν σχετικές υπηρεσίες σε διάφορα βασίλεια της Ευρώπης από τον 15ο έως τον 17ο αιώνα. Ο ιταλικός όρος stradioti είναι δάνειο από την ελληνική λέξη στρατιώται. 
Οι stratioti στρατολογούνταν από τη Δαλματία, την Αλβανία τη Σερβία, την Ελλάδα και αργότερα από την Κύπρο.

* Ουέλινγκτον ο Βρετανός Δούκας του Ουέλινγκτον που στο Βατερλό ηγήθηκε του στρατού που επέτυχε την ολοκληρωτική ήττα του Ναπολέοντα....


*Η παλίρροια του πορθμού του Ευρίπου, Ο πορθμός του Ευρίπου έχει πλάτος 39 μέτρα, μήκος 40 μέτρα και βάθος 8,5 μέτρα. Σε αυτόν παρουσιάζεται το εξής «περίεργο» φαινόμενο: τα νερά του κινούνται συνεχώς, ενώ ταυτόχρονα αλλάζουν φορά κινήσεως. Άλλοτε κατευθύνονται προς τον Βόρειο και άλλοτε προς τον Νότιο Ευβοϊκό. Μετά από συστηματικές παρατηρήσεις διαπιστώθηκε ότι 22 – 23 ημέρες κάθε μήνα το ρεύμα παρουσιάζει μια κανονικότητα και αλλάζει φορά κάθε 6 ώρες περίπου, με αποτέλεσμα να συμπληρώνει τέσσερις εναλλαγές κάθε 24 ώρες και 50 λεπτά όπως ακριβώς η παλίρροια. Από τις ημέρες του κανονικού ρεύματος 11-12 αντιστοιχούν στην περίοδο της Νέας Σελήνης και άλλες τόσες στην περίοδο της Πανσελήνου. Πολλές φορές παρουσιάζεται μια αρρυθμία, οπότε το φαινόμενο ολοκληρώνεται σε 22 ώρες και 22 λεπτά. Τις υπόλοιπες 6 ή 7 ημέρες, από τις οποίες 3 ημέρες αντιστοιχούν στην περίοδο του πρώτου και οι υπόλοιπες στην περίοδο του τελευταίου τετάρτου, το ρεύμα είναι ακανόνιστο. Η ταχύτητα του ρεύματος ανέρχεται σε 5-6 μίλια την ώρα, ενώ μερικές φορές μπορεί να ανέρχεται και στα 9 μίλια την ώρα. Όταν δε το ρεύμα ενισχύεται από τους ισχυρούς βορείους ανέμους, που πνέουν κατά καιρούς στην περιοχή η ταχύτητά των ανωτέρων υδάτινων μαζών προς το Νότιο Ευβοϊκό γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Λέγεται, μάλλον υπερβολικά, ότι στην περίπτωση αυτή θα δυσκολευόταν και ένας καρχαρίας να κολυμπήσει κατά την αντίθετη φορά. Το κύμα της παλίρροιας γεννιέται από την έλξη της Σελήνης στην Ανατολική Μεσόγειο και κατευθύνεται προς τα δυτικά.



Halkida Kastro_Georgios !


Περιγραφή του κάστρου της Χαλκίδας από τον Τούρκο περιηγητή Εβλιά Τσελεμπή που επισκέφθηκε τη Χαλκίδα το 1670 περιγράφει με πολλές λεπτομέρειες στα «Ευβοϊκά» του, την εικόνα της πόλης:

«Το κάστρο του Εγριμπόζ έχει σχήμα πενταγώνου με τρεις σειρές οχυρώματα. Η περιφέρεια του απ’ την εξωτερική μεριά του τείχους είναι 6.000 βήματα. Έχει 11 ψηλούς πύργους σαν φρούρια με πιο μεγάλο τον πύργο της γέφυρας, ο οποίος έχει πάνω έναν περίβολο.
Στη θάλασσα υπάρχουν δύο ισχυροί στρογγυλοί προμαχώνες, εξοπλισμένοι με πολλά κανόνια και στην άλλη πλευρά βρίσκονται τρεις πύργοι και ένα ισχυρό τείχος.
Μέσα στο κάστρο υπάρχουν 11 τούρκικοι μαχαλάδες και 11 τζαμιά πιστών σουλτάνων, 5 μαχαλάδες Ρωμιογκιαούρηδων και 5 μικρές εκκλησίες τους, ένας εβραϊκός μαχαλάς και μια χάβρα. Τα σπίτια είναι στενά και πετρόχτιστα, όλα είναι σκεπασμένα με κεραμίδια και με πόρτες με καμάρες. Τα σπίτια των Γκιαούρηδων είναι γεροχτισμένα και με πολλά πατώματα. Μέσα στο κάστρο βρίσκονται 1900 σπίτια και 80 βιοτεχνικά μαγαζιά».

Χαλκίδα, άποψη της κάτω τάφρου, φωτογραφία John Linton Myres, αρχείο University of Oxford. http://heir.arch.ox.ac.uk/pages/view.php?ref=34580&search=greece&order_by=relevance&sort=ASC&offset=336&archive=0&k&curpos=370&restypes
Χαλκίδα, άποψη της κάτω τάφρου, φωτογραφία John Linton Myres, αρχείο University of Oxford

 Etienne Rey, 1867, άποψη Χαλκίδας και Ευρίπου [λεπτομέρεια], από το έργο: "Voyage pittoresque en Grèce et dans le Levant fait en 1843-1844".
Etienne Rey, 1867, άποψη Χαλκίδας και Ευρίπου.
Λεπτομέρεια από το έργο «Voyage pittoresque en Grèce et dans le Levant fait en 1843-1844».

Ο μαρτυρικός θάνατος του Πάολο Ερίτσο μπροστά στα μάτια του Μωάμεθ.
Ο μαρτυρικός θάνατος του Πάολο Ερίτσο μπροστά στα μάτια του Μωάμεθ

Γενική άποψη της ΧΑλκίδας περί τα 1870-80, λίγο πριν γκρεμισθούν τα τείχη. Η κατεδάφιση «χρεώθηκε» στον Δημάρχο Χαλκιδέων Ηρακλή Γαζέπη . Επειδή κατασκέυασε Δημοτική Αγορά προς τιμήν του υπάρχει σήμερα η οδός Ηρακλέους Γαζέπη....
Γενική άποψη της ΧΑλκίδας περί τα 1870-80, λίγο πριν γκρεμισθούν τα τείχη. Για την κατεδάφιση θεωρήθηκε υπεύθυνος ο τότε Δημάρχος Ηρακλής Γαζέπης. Ο ίδιος αργότερα κατασκεύασε τη  Δημοτική Αγορά και προς τιμήν του υπάρχει σήμερα η οδός Ηρακλέους Γαζέπη.

* Στοιχεία και φωτογραφικό υλικό αντλήθηκαν από την πολύ καλή ομάδα του facebook «Φωτογραφίες Παλιάς Χαλκίδας», που προσπαθεί να καταγράψει και να διασώσει την ιστορική μνήμη της περιοχής. Χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες που δημοσίευσαν τα μέλη Γιώργος Κοκοπίπης, Κοσμάς Νικολόπουλος, Χρ. Ρούσσης και Νίκος Καρατζάς.
_________________________________________________________